Nieuwe betoncentrale als sleutel tot de circulaire stad

Op het Zaandamse bedrijventerrein Achtersluispolder, op de grens met Amsterdam bouwt de Rutte Groep een nieuwe betoncentrale. Deze derde vestiging van het Amsterdamse wegenbouw-, transport- en recyclingbedrijf moet het toonbeeld van duurzaamheid worden, de sleutel tot de circulaire stad. 

Het streven naar 100 procent duurzaamheid is het ultieme doel bij dit nieuwbouwproject, dat door de Rutte Groep in nauwe samenwerking met UBO Engineering is opgezet. “Geen betoncentrale in Nederland is nog zo ver met duurzaamheid”, verzekert directeur René Rutte jr. “De zoektocht naar de juiste centrale bracht ons bij UBO, leverancier van machines en installaties voor de betonindustrie. Samen hebben we nagedacht over hoe je de slimste betoncentrale kunt maken die secundair materiaal als grondstof verwerkt.”

Ultramoderne betoncentrale
Voor de nieuwe betoncentrale is het voormalige bedrijfscomplex van houthandel Stiho aangekocht. De circulaire opzet van het project begint al met het feit dat de ongeveer zestig jaar oude hallen niet zijn gesloopt, maar hergebruikt. Binnen deze contouren is door UBO Engineering het ontwerp gemaakt voor de nieuwe betoncentrale, waar oude straatstenen en betonelementen worden gerecycled tot diverse nieuwe betonproducten. “Door een strakke planning en voorbereiding hebben we deze nieuwe centrale in tien weken tijd bedrijfsklaar kunnen maken”, zegt Arjan van den Boom van UBO Engineering. “Van het oude bedrijfscomplex hebben we een ultramoderne betoncentrale gemaakt. Nadat het oude asbesthoudende dak was verwijderd, is eerst het hele complex 5,5 meter opgevijzeld. Tussen de stalen liggers van het open dak door hebben we een deel van de installaties in de hallen kunnen plaatsen. Het nieuwe dak ligt helemaal vol met zonnepanelen, een oppervlak van vier voetbalvelden groot. Overal is LED-verlichting toegepast. Het regenwater wordt opgevangen en gebufferd in een ondergronds bassin om het te gebruiken als aanmaakwater voor de betonproducten.”

VANG-principe
In de hallen wordt het afvalmateriaal betonpuin gebroken in verschillende betongranulaten/halffabrikaten. Dat materiaal wordt door middel van  een verticale transportband opgeslagen in een aantal bunkers. In de menginstallatie worden de verschillende materiaalcomponenten afgewogen en tot diverse betonproducten verwerkt. “We werken volgens het VANG-principe”, zegt Rutte, “Van Afval Naar Grondstof. Wij gebruiken geen primair zand en grind, maar secundair materiaal. Het puin wordt in een aantal stappen opgewaardeerd tot betonmortel. Wij spreken dan ook niet van gerecycled maar van ge-upcycled. Alles draait hier om ons product Duboton, het duurzaam bouwen beton, dat CSC is gecertificeerd. Het bijzondere aan deze centrale is dat we zowel transportbeton voor in de mixers maken als fabrieksbeton, dat in een fabriek wordt verwerkt tot betonwaren. In ons streven de betonketen te vergroenen, gaan we ook geopolymeerbeton leveren waaraan geen cement is toegevoegd en dat een hele lage CO2-footprint heeft. We willen ons ook steeds meer richten op het maken van prefab betonproducten, zoals de betonnen bakken voor ondergrondse afvalcontainers die we nu al maken.”

Het eerste beton dat de nieuwe centrale produceert, wordt gebruikt voor de nieuwe vloeistofdichte vloer van de bedrijfshallen.      

De centrale is ook zo opgezet dat er geen sprake zal zijn van geluid- of stofoverlast. Zo is de centrale omgeven door de oude geluidsschermen die in Badhoevedorp langs de A9 stonden; die zijn hier aan een tweede leven begonnen. Het voorkomen van overlast is mede van belang omdat de gemeente Zaanstad op termijn ook woningbouw mogelijk wil maken in de Achtersluispolder.

Lage CO2-footprint
De locatie in het havengebied van Zaandam, aan een zijtak van het Noordzeekanaal, is doelbewust gekozen. Rutte: “Deze vestiging ligt aan de rand van Amsterdam. Op dit soort locaties kan de stad haar afval naar buiten brengen, waarna het vervolgens als grondstof weer naar binnen wordt gebracht.” Zowel de grondstof voor de betoncentrale als de nieuwe betonproducten kunnen grotendeels over water worden aan- en afgevoerd. Dat zal wat Rutte betreft in de toekomst ook in toenemende mate het geval zijn. “Door de aanvoer over water wordt de CO2-footprint van deze centrale weer lager.”

Het bedrijf beschikt voor het watertransport al over een aantal elektrisch aangedreven vrachtschepen, die geschikt zijn om tot diep in het Amsterdamse grachtenstelsel de premix op een bouwlocatie af te leveren. Ter plekke kan op deze boten de mortel worden aangelengd met water uit de gracht. Rutte: “Voor de ‘last mile’ naar wat verder gelegen bouwplaatsen zou je dan nog elektrische wagens kunnen inzetten. Bij deze vrachtschepen gaat het om duwbakken, waarvan de kleine modulaire bakken eenvoudig kunnen worden overgezet op de elektrische wagens. Met dat plan hebben wij onlangs een prijs gewonnen van de gemeente Amsterdam, de MRA-prijs voor slimme en schone bouwlogistiek. Tot 2040 moeten er nog 250.000 woningen worden gebouwd in de Metropoolregio. Vanuit Zaandam kunnen wij op deze duurzame manier daar een bijdrage aan leveren.”    

Tekst: Henk Geist    Beeld: Rutte Groep