02:14
20-03-2015

De Pen | Tom de Haan Project Manager Seaway Heavy Lifting

Groeiende gewichten in offshore staal

Ik heb de samenwerking van beton met staal ten tijde van mijn studie Bouwkunde ‘in de praktijk’ geleerd. We deden mee met een beton-kanorace; hexagonale wapening (kippengaas) werkt niet, kwam ik achter. Mijn stage bij Wilma Bouw, op de nieuwbouw van het stadhuis van Den Haag, was mijn eerste kennismaking met de betonbouw, het is hier waar ik voor het eerst een kubel heb opengetrokken en prefab elementen en stalen vakliggers heb helpen plaatsen. Ik kan wel zeggen dat mijn de liefde voor de aannemerij hier is begonnen. Na ongeveer achttien jaar in de bouw bij HBG en later bij BAM te hebben gewerkt, ben ik in 2013 overgestapt naar de offshore industrie. Ik kwam terecht bij Seaway Heavy Lifting in Zoetermeer, een zelfstanding bedrijf dat actief is in de offshore Olie & Gas en Renewables (offshore wind) industrie. Wij beschikken over twee kraanschepen met respectievelijk 2.500mT en 5.000mT liftcapaciteit. Het indrukwekkende is dat de laatste deze last kan hebben op dertig meter vlucht. De voertaal in het bedrijf is Engels, vandaar dat je hieronder nog wat Engelse termen tegenkomt.

Mijn eerste ervaring binnen SHL was het transport en de installatie van het Sylwin Alpha convertorstation, dit is een heel grote stekkerdoos in de zuidelijke Noordzee voor Tennet. Het station verbindt meerdere windparken en zet wisselstroom om in gelijkstroom, om het efficiënter naar de kust te brengen. Het station is een stalen kolos van 14.000mT met de afmetingen van een klein flatgebouw 85x55x40 (LxBxH). Het station staat op een stalen fundering (jacket) met een airgab tussen het zeewater van ongeveer 22m. Het jacket is een stalen reus van 6.500mT dat met negen benen (holle buizen van 2,8m diameter) onderling verbonden door braces op de zeebodem staat. De waterdiepte is 28 meter. De totale constructiehoogte van zeebodem tot top is negentig meter! (Ik vergelijk dit wel eens met mijn grootste land bouwproject, een woontoren in Rotterdam van honderd meter.)

Aangezien de gewichten te groot zijn voor onze kraan, hebben we natuurkunde toegepast. Het jacket hebben we in de haven op een afzinkbare bak gezet en vervolgens op de installatieplek laten zakken. Toen het jacket half onder water was, hielp de opwaartse kracht van het water het haakgewicht te reduceren. Met het jacket in de haak voeren we ongeveer 1.000m, waarna we haar op de zeebodem zetten. Negen holle buispalen van 106m lang en 2,5m diameter (400mT) sloegen we door de benen, tot de juiste diepte. De topside – zoals het convertor station wordt genoemd tijdens een installatie – hebben we over het jacket gevaren tot de juiste positie en daarna op omhoog ‘gejackt’. Op de topside hebben we in de haven een 400 tons mobile kraan geplaats die ons offshore hielp het werk af te maken. Deze kraan hebben we er met ons kraanschip weer afgehaald en vervolgens terug naar de haven gebracht.

Zoals mijn voorgaande ‘De Pen’ schrijver aangaf, worden er diverse fundatietypen in de offshore wind toegepast. Mijn ervaringen beperken zich tot de stalen types, Tripods, Jackets en Monopiles. Die laatste is veruit de goedkoopste variant. Op dit moment werk ik aan een project dat in 2016 uitgevoerd gaat worden voor de kust van Engeland. Het project betreft 67 windturbines van 6MW (de grootste tot nu toe). De fundering, de Monopiles, hebben een lengte tot 76m met een diameter van 7,4m. Het gewicht is ongeveer 1000mT per stuk. Het verbindingsstuk (transition piece) tussen de paal en de toren van de windturbine weegt ook nog ruim 400mT. De verbinding tussen de Monopile en transition piece wordt gemaakt met Grout. Per paal ongeveer 40m³. Probeer je een voostelling te maken van de heihamer die nodig is om zo’n paal veertig meter de zeebodem in te slaan…. De hamer die wij gaan gebruiken, heeft een maximale capaciteit van 3000kNm

Er worden op dit moment windparken ontwikkeld op basis van monopalen met gewichten tot 1400mT. Twee weken geleden sprak ik een grote leverancier van monopalen uit Nederland. Hij vertelde mij dat zij werken aan nieuwe productiehallen waarbij palen tot elf meter diameter kunnen worden gebouwd….

beton en staalbouw partners